Vadeli Mevduat Faizi Ne Zaman Yatar? Vade Sonu, Hafta Sonu ve Stopaj

Birikimini bir vadeli hesapta değerlendiriyorsan aklındaki ilk soru muhtemelen şudur: Faiz ne zaman hesabıma geçecek? Cevap basit görünse de vade sonunun hafta sonuna denk gelmesi, stopaj kesintisi ve otomatik yenileme gibi ayrıntılar, paranın ne zaman ve ne kadar olarak eline geçeceğini etkiler.

Faiz vade sonunda ödenir

Klasik vadeli mevduatta faiz, vadenin dolduğu gün hesaplanır ve stopaj kesildikten sonra ana parayla birlikte vadesiz hesabına aktarılır. Örneğin 32 günlük bir vadeli hesap açtıysan, faiz 32. günün sonunda ödenir. Vade süresince faiz "tahakkuk eder" ama hesabına geçmez; vadeyi beklemeden çekersen bu faizi kaybedebilirsin.

Vade sonu hafta sonuna denk gelirse

Vade bitiş günü cumartesi, pazar veya resmî tatile denk gelirse ödeme genellikle izleyen ilk iş gününe kayar. Bazı bankalar, vadeyi baştan iş gününe denk gelecek şekilde ayarlar. Vadeli hesap açarken bitiş tarihinin iş gününe denk gelip gelmediğine bakmak, paraya ihtiyacın olduğu tarihi planlamanı kolaylaştırır.

Stopaj kesintisi

Mevduat faizinden gelir vergisi stopajı kesilir. Bu kesinti banka tarafından otomatik olarak yapılır; hesabına geçen tutar net faizdir. Stopaj oranı vade süresine ve döneme göre değişebilir ve zaman zaman Cumhurbaşkanı kararıyla güncellenir. Güncel oranları bankanın internet sitesinden veya Gelir İdaresi Başkanlığı'nın duyurularından takip edebilirsin.

Bankaların reklamlarında genellikle brüt faiz oranı öne çıkar. Karşılaştırma yaparken net getiriye bakmak daha sağlıklıdır.

Otomatik yenileme açık mı?

Vadeli hesap açarken genellikle "vade sonunda otomatik yenile" seçeneği sunulur. Bu seçenek açıksa vade dolduğunda ana para ve (seçimine göre) faiz, o günkü faiz oranından yeni bir vade için tekrar bağlanır. Para vadesiz hesaba geçmez. Paraya ihtiyacın varsa vade bitmeden otomatik yenilemeyi kapatmalısın.

Otomatik yenilemede uygulanacak oran, ilk açtığın orandan farklı olabilir. Faizlerin düştüğü dönemlerde yenilenen vadenin getirisi beklediğinden düşük çıkabilir.

Günlük faizli hesaplar farklıdır

Bazı bankaların sunduğu günlük faizli veya "kazandıran hesap" gibi ürünlerde faiz her gün hesaplanır ve çoğu zaman her gün veya belirli aralıklarla hesaba eklenir. Bu hesaplarda para istendiğinde çekilebilir ama faiz oranları genellikle klasik vadeliye göre farklıdır ve bakiye dilimlerine göre değişebilir. Ürünün faizinin ne zaman yansıdığını bankanın ürün sayfasından kontrol etmelisin.

Vadeyi bozarsan ne olur?

Vade dolmadan paranı çekersen banka, sözleşmeye göre faizin tamamını veya bir kısmını ödemeyebilir. Bazı bankalar vadesiz hesap faizi uygular, bazıları hiç faiz ödemez. Kısmi çekime izin veren ürünler de vardır. Vadeli hesabı bozmadan önce bankanın sana göstereceği "bozma durumunda ödenecek tutar" bilgisini kontrol et.

Faizi ne zaman beyan etmelisin?

Bireyler için mevduat faizinden yapılan stopaj genellikle nihai vergi niteliğindedir; yani ayrıca beyanname vermen gerekmez. Ancak başka gelirlerinle birlikte özel durumların varsa bir mali müşavire danışmak faydalı olur. Yıllık beyanname dönemleri hakkında genel bilgi için gelir vergisi beyannamesi ne zaman verilir yazımıza bakabilirsin.

Mevduat güvencesi

Türkiye'de bankalardaki mevduat, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) tarafından belirli bir tutara kadar güvence altındadır. Güvence kapsamındaki tutar dönemsel olarak güncellenir. Büyük birikimleri farklı bankalara dağıtmak, güvence sınırını aşan riskleri azaltmanın bir yoludur.

Enflasyonla birlikte düşün

Faizin hesabına geçmesi kadar, bu faizin gerçek değeri de önemlidir. Net faiz getirin enflasyonun altında kalıyorsa birikiminin alım gücü azalır. Enflasyon verilerinin ne zaman açıklandığını enflasyon ne zaman açıklanır yazımızda anlattık. Kredi kartı borcu gibi yüksek faizli borçların varsa, birikimi vadeliye koymadan önce bu borçları kapatmak da çoğu zaman daha kârlıdır; bu konuda kredi kartı son ödeme tarihi yazımız yardımcı olabilir.

Kısaca

Vadeli mevduat faizi, vadenin dolduğu gün stopaj kesildikten sonra ana parayla birlikte vadesiz hesaba geçer. Vade sonu hafta sonu veya tatile denk gelirse ödeme genellikle ilk iş gününe kayar. Otomatik yenileme açıksa para vadesiz hesaba geçmez, yeni vadeye bağlanır. Vadeyi bozmak faiz kaybına yol açabileceği için vade tarihini ihtiyaçlarına göre planla.