Araç Rehberi

Akü Takviyesi Nasıl Yapılır? Kablo Bağlama Sırası ve Güvenlik Kuralları

Soğuk bir sabah marşa bastın ve sadece bir tık sesi geldi. Doğru sırayla bağlanan dört kablo seni yolda bırakmaz; yanlış sıra ise hem aracına hem sana zarar verebilir.

Akü takviye kablosu bağlama sırası kırmızı ve siyah kablo

3 adımda kısa cevap

Akü takviyesinde önce kırmızı kabloyu boş akünün artı (+) kutbuna, sonra dolu akünün artı kutbuna bağla; ardından siyah kabloyu dolu akünün eksi (−) kutbuna, son ucu ise boş aküye bağlı aracın motor bloğundaki boyasız bir metal noktaya bağla. Çalıştırdıktan sonra kabloları ters sırayla sök.

  1. İki aracı da kapatıp kırmızı kabloyu önce boş, sonra dolu akünün artı kutbuna bağla
  2. Siyah kabloyu dolu akünün eksisine, diğer ucunu boş aracın boyasız metal bir noktasına bağla
  3. Önce yardım eden aracı, sonra boş aküsü olan aracı çalıştır ve kabloları ters sırayla sök
Bu rehberde neler var?
  1. Akü mü bitti, başka bir sorun mu?
  2. İhtiyacın olanlar
  3. Adım adım akü takviyesi
  4. Takviyeden sonra
  5. Akü takviye cihazı (jump starter)
  6. Akü ne zaman değiştirilmeli?
  7. Kısaca

Akünün bitmesi, özellikle soğuk kış sabahlarında en sık yaşanan araç sorunlarından biridir. Farları açık unutmak, uzun süre aracı kullanmamak ya da yaşlanmış bir akü... Neden ne olursa olsun, yanında bir takviye kablosu ve yardım edecek başka bir araç varsa birkaç dakika içinde yola devam edebilirsin. Önemli olan, kabloları doğru sırayla bağlamaktır.

Akü mü bitti, başka bir sorun mu?

Takviyeye başlamadan önce sorunun gerçekten akü olduğundan emin ol:

BelirtiOlası neden
Marşa basınca tık tık ses, motor dönmüyorAkü bitmiş
Gösterge ışıkları sönük veya titrekAkü zayıf
Marş motoru yavaş ve zorlanarak dönüyorAkü zayıf, soğuk hava
Marş güçlü dönüyor ama motor çalışmıyorAkü değil; yakıt veya ateşleme sorunu
Hiçbir ışık yanmıyorAkü tamamen bitmiş veya kutup başı gevşek

Marş motoru güçlü bir şekilde dönüyor ama motor çalışmıyorsa sorun akü değildir; bu durumda takviye işe yaramaz. Örneğin krank sensörü arızası bu tabloya yol açabilir; ayrıntılar için P0335 arıza kodu yazımıza bak.

Akü takviyesi nasıl yapılır? için 3 adımda çözüm şeması
Akü takviyesi nasıl yapılır?: adım adım kısa çözüm özeti

İhtiyacın olanlar

  • Yeterli kalınlıkta, sağlam takviye kablosu (bir kırmızı, bir siyah)
  • Aküsü dolu ve aynı voltajda (binek araçlarda 12 V) bir yardımcı araç
  • Varsa koruyucu gözlük ve eldiven

Adım adım akü takviyesi

Hazırlık

  1. İki aracı birbirine değmeyecek şekilde yan yana veya karşı karşıya park et.
  2. İki aracın da kontağını kapat, el frenlerini çek, farları, radyoyu ve klimayı kapat.
  3. Kaputları aç, akülerin artı (+) ve eksi (−) kutuplarını belirle. Artı kutup genellikle kırmızı bir kapakla veya "+" işaretiyle gösterilir.

Kabloları bağlama sırası

  1. Kırmızı kablonun bir ucunu boş akünün artı (+) kutbuna bağla.
  2. Kırmızı kablonun diğer ucunu dolu akünün artı (+) kutbuna bağla.
  3. Siyah kablonun bir ucunu dolu akünün eksi (−) kutbuna bağla.
  4. Siyah kablonun diğer ucunu, aküsü boş olan aracın motor bloğunda boyasız, sağlam bir metal noktaya (şasi topraklama noktası) bağla.

Son bağlantıyı (siyah kablonun ucu) doğrudan boş akünün eksi kutbuna değil, aküden uzakta boyasız bir metal noktaya yapmak önerilir. Aküler şarj olurken yanıcı hidrojen gazı çıkarabilir; son bağlantıda oluşan küçük bir kıvılcımın akünün hemen yanında olmaması bu riski azaltır.

Çalıştırma

  1. Yardımcı aracı çalıştır ve birkaç dakika hafif gazda (yaklaşık 1.500-2.000 devir) çalıştır.
  2. Aküsü boş aracı çalıştırmayı dene. Hemen çalışmazsa birkaç dakika daha bekleyip tekrar dene. Marşa uzun süre (10 saniyeden fazla) aralıksız basma.
  3. Araç çalıştıktan sonra her iki aracı birkaç dakika çalışır durumda tut.

Kabloları sökme sırası

Kabloları bağlama sırasının tam tersi ile sök:

  1. Siyah kabloyu boş aracın metal noktasından
  2. Siyah kabloyu dolu akünün eksi kutbundan
  3. Kırmızı kabloyu dolu akünün artı kutbundan
  4. Kırmızı kabloyu yeniden çalışan aracın artı kutbundan

Kablo uçlarının, özellikle kırmızı ve siyah uçların bağlıyken birbirine değmemesine dikkat et. Kısa devre, kıvılcım, kablolarda erime ve aracın elektronik sistemlerinde hasara yol açabilir. Kabloları asla ters bağlama.

Takviyeden sonra

Araç çalıştıktan sonra aküyü şarj etmek için en az 20-30 dakika kesintisiz sürüş yap. Kısa mesafeli sürüşler aküyü yeterince doldurmaz. Takviyeden sonra aynı sorun kısa süre içinde tekrarlanıyorsa akü ömrünü tamamlamış veya şarj sisteminde bir arıza olabilir. Sürüş sırasında akü şarj lambası yanıyorsa sorun büyük ihtimalle alternatördedir; bu durumu akü şarj lambası yandı yazımızda anlattık.

Akü takviye cihazı (jump starter)

Taşınabilir akü takviye cihazları, başka bir araca ihtiyaç duymadan aracı çalıştırmanı sağlar. Kullanım mantığı benzerdir: Kırmızı maşa artı kutba, siyah maşa eksi kutba veya şasiye bağlanır ve cihaz açılarak araç çalıştırılır. Cihazın kullanım kılavuzundaki talimatlara mutlaka uy ve cihazı düzenli olarak şarj et.

Akü takviyesi nasıl yapılır? bir bakışta özet bilgi kartı
Akü takviyesi nasıl yapılır? hakkında bilmen gerekenler, bir bakışta

Akü ne zaman değiştirilmeli?

Aküler genellikle birkaç yıllık kullanımdan sonra performans kaybeder. Soğuk havalarda sık sık takviye gerekiyorsa akünün değişim zamanı gelmiş olabilir. Yeni akü seçerken amper değerine, soğuk marş akımına (CCA) ve start-stop uyumluluğuna dikkat etmek gerekir; bu konuda akü kaç amper olmalı rehberimiz yol gösterir.

Kısaca

Akü takviyesinde önce kırmızı kabloyu boş, sonra dolu akünün artı kutbuna; ardından siyah kabloyu dolu akünün eksi kutbuna, son ucu da boş aracın motor bloğundaki boyasız bir metal noktaya bağla. Önce yardımcı aracı, sonra boş aküsü olan aracı çalıştır ve kabloları ters sırayla sök. Kabloları ters bağlama, uçların birbirine değmesine izin verme ve takviyeden sonra aküyü şarj etmek için en az 20-30 dakika sürüş yap.

Sık sorulan sorular

Akü takviyesinde hangi kablo önce bağlanır?

Önce kırmızı kablo boş akünün artı kutbuna, sonra dolu akünün artı kutbuna bağlanır.

Siyah kablo neden boş akünün eksisine değil de motora bağlanır?

Son bağlantıda oluşabilecek kıvılcımın, hidrojen gazı çıkarabilecek aküden uzakta olması için boyasız bir metal noktaya bağlanması önerilir.

Takviyeden sonra ne kadar sürüş yapmalıyım?

Aküyü şarj etmek için en az 20-30 dakika kesintisiz sürüş önerilir.

Kabloları ters bağlarsam ne olur?

Kısa devre, kıvılcım, sigorta atması ve aracın elektronik sistemlerinde ciddi hasar oluşabilir.

Akü takviyesi aracın elektroniğine zarar verir mi?

Doğru sırayla ve uygun kabloyla yapıldığında genellikle zarar vermez. Ters bağlantı ve kısa devre ise hasara yol açabilir.

Sürekli takviye gerekiyorsa sorun ne?

Akü ömrünü tamamlamış olabilir veya şarj sisteminde (alternatör) bir arıza vardır. Akünü ve şarj sistemini test ettir.

Kaynaklar ve faydalı bağlantılar

Bu rehber işine yaradı mı?