Motor Hararet Yaptı: Yolda İlk 5 Dakikada Ne Yapmalı, Ne Yapmamalı?

Yaz trafiğinde ya da uzun bir yokuşta hararet göstergesinin ibresinin yavaş yavaş kırmızıya doğru tırmandığını görmek, her sürücünün kâbusudur. Bazen gösterge panelinde kırmızı bir termometre sembolü yanar, bazen kaputun altından buhar yükselir. Bu anlarda yapacağın doğru hamleler motorunu kurtarabilir; yanlış hamleler ise hem motoruna hem de sana zarar verebilir.

İlk 5 dakikada yapılacaklar

1. Klimayı kapat, kaloriferi aç

Klima, motora ek yük bindirir ve kondenser radyatörün önünde ısı üretir. Hemen klimayı kapat. Ardından kaloriferi en yüksek sıcaklıkta ve en yüksek fan hızında aç, camları indir. Kalorifer peteği küçük bir radyatör gibi çalışarak motordan ısı çeker. Yazın bu rahatsız edici olsa da motoru birkaç dakika kazandırabilir.

2. Güvenli bir yere çek

Mümkünse trafik akışından uzak, güvenli bir alana çek. Otoyoldaysan emniyet şeridine geç, dörtlüleri yak ve gerekiyorsa üçgen reflektörü koy.

3. Motoru kapat

Göstergedeki ibre kırmızı bölgeye girdiyse veya kaputtan buhar çıkıyorsa motoru kapat. Hafif bir yükselişte ve trafik akıyorsa bazı uzmanlar motoru rölantide çalıştırarak fan ve suyun dolaşmasını önerir; ancak ibre kırmızıdaysa veya su kaybı belirtisi varsa motoru kapatmak en güvenli seçenektir.

4. Kaputu dikkatli aç, kapakları açma

Kaputu açarak ısının dağılmasına yardımcı olabilirsin. Ancak buhar çıkıyorsa kaputu açarken yüzünü ve ellerini buhardan uzak tut.

Soğuduktan sonra kontrol listesi

1. Soğutma suyu seviyesi: Yedek depodaki seviyeye bak. Çok azalmışsa kaçak olabilir.
2. Kaçak izi: Motorun altında yeşil, pembe veya turuncu sıvı birikintisi, hortumlarda ıslaklık ara.
3. Fan: Motor çalışırken ve ısınırken radyatör fanının dönüp dönmediğini kontrol et.
4. Kayış: Su pompasını çeviren kayışın kopuk olup olmadığına bak.
5. Yağ: Motor yağı çubuğunda süt kahvesi renginde, köpüklü bir görünüm varsa conta arızası olabilir.

Soğutma suyu eksikse ve elinde uygun antifriz yoksa, acil durumda temiz su ekleyerek en yakın servise gidebilirsin. Ancak bu geçici bir çözümdür; antifriz oranı bozulacağı için kış aylarında donma riski oluşur. Doğru antifriz seçimi için antifriz ne zaman değişir yazımıza bak.

Harareti doğuran en sık nedenler

Trafikte ısınıp açık yolda normale dönen bir araç, büyük ihtimalle fan sorunu yaşıyordur. Açık yolda bile ısınan bir araçta ise termostat, su pompası veya radyatör tıkanıklığı daha olasıdır. Termostat sorunlarının motor yönetimine yansıyan bir kodu P0128, soğutma suyu sensörüyle ilgili bir kodu ise P0118 yazımızda anlattık.

Hararetle yola devam etmenin bedeli

Aşırı ısınan bir motorda silindir kapağı eğilebilir, kapak contası yanabilir ve en kötü durumda pistonlar sıkışabilir. Bu hasarlar, motor revizyonu veya motor değişimi gerektiren yüksek maliyetli onarımlara yol açar. Birkaç kilometre daha gitmek için motoru riske atmak yerine çekici çağırmak çoğu zaman çok daha ekonomiktir.

Harareti önlemek için

• Soğutma suyu seviyesini ayda bir, motor soğukken kontrol et.
• Antifrizi üreticinin önerdiği aralıklarla değiştir.
• Radyatörün önündeki böcek, yaprak ve kirleri temizle.
• Yaz öncesi fan ve termostat kontrolü yaptır.
• Yokuş çıkarken ve ağır yükte göstergeyi takip et.

Kışın da hararet olur mu?

Hararet çoğunlukla yaz aylarıyla ilişkilendirilse de kışın da görülebilir. Soğutma suyunda antifriz oranı yetersizse su donabilir; donan su dolaşımı engeller ve motor ısınırken suyun dolaşamaması nedeniyle hararet oluşabilir. Daha da kötüsü, donan su genleşerek radyatörü, hortumları ve hatta motor bloğunu çatlatabilir. Bu yüzden kış öncesinde antifriz oranının ölçtürülmesi, yalnızca donmaya karşı değil, harareti önlemek için de önemlidir.

Klima kondenseri ve radyatör temizliği

Klima kondenseri radyatörün hemen önünde bulunur ve ikisi arasına sıkışan yaprak, böcek ve toz hava akışını azaltır. Özellikle uzun süre kırsal yollarda kullanılan veya yaz aylarında çok böcek toplayan araçlarda bu birikim fark edilmeden harareti tetikleyebilir. Radyatör ve kondenserin dıştan, düşük basınçlı suyla ve lamellere zarar vermeden temizlenmesi soğutma verimini belirgin şekilde artırır.

Kısaca

Motor hararet yaptığında hemen klimayı kapat, kaloriferi en yüksek sıcaklık ve fanda aç, güvenli bir yere çekip motoru kapat. Motor tamamen soğumadan radyatör veya yedek depo kapağını açma. Soğuduktan sonra su seviyesini, kaçakları, fanı ve kayışı kontrol et. Su kaybı belirgin veya neden belirsizse yola devam etmek yerine çekici ya da servis çağır.