Bosch Çamaşır Makinesi E21 (F21) Hatası: Tambur Dönmüyorsa Ne Yapmalı?

Bosch ve aynı altyapıyı kullanan Siemens çamaşır makinelerinde E21 (eski modellerde F21), tamburun dönemediği ya da motorun dönüş sinyalini karta iletemediği anlamına gelir. Makine su alabilir, deterjanı çekebilir ama tambur hareket etmediği için yıkama ilerlemez. Kart bir süre motoru çalıştırmayı dener, sonuç alamayınca programı durdurur ve hatayı gösterir.

Makine neden tamburu çeviremez?

Tamburu döndüren motor, kartın gönderdiği komutla çalışır. Motorun üzerindeki bir algılayıcı (takometre veya devir sensörü) gerçek dönüş hızını karta bildirir. Kart, motoru çalıştırdığı hâlde bu sensörden beklediği sinyali alamazsa "tambur dönmüyor" sonucuna varır. Bunun mekanik ve elektriksel nedenleri vardır:

Adım adım ne yapmalısın?

1. Makineyi durdur ve suyu boşalt

Program devam ediyorsa makineyi kapat. Tamburda su varsa önce suyu boşaltman gerekir. Bunun için makinenin alt ön kapağının arkasındaki pompa filtresinin yanındaki acil boşaltma hortumunu kullanabilirsin. Altına geniş bir kap ve havlu koy, suyu yavaş yavaş akıt. Bu işlemi Bosch E18 su boşaltma hatası yazımızda ayrıntılı anlattık.

2. Yükü azalt

Ağır ve ıslak çamaşırlar tamburu motorun kaldıramayacağı kadar zorlayabilir. Özellikle yorgan, battaniye veya tamburu tamamen dolduran ağır yüklerde E21 sık görülür. Yükün bir kısmını çıkarıp programı yeniden başlat.

3. Tamburu elle çevir

Makine boşken ve fişi çekiliyken tamburu elinle yavaşça çevir. Tambur rahat ve sessiz dönmelidir. Bir noktada takılıyor, sürtünme sesi geliyor veya hiç dönmüyorsa tambur ile kazan arasına bir cisim sıkışmış olabilir. Sütyen balinası, bozuk para, toka ve anahtar en sık rastlanan suçlulardır.

4. Makineyi sıfırla

Fişi çek, birkaç dakika bekle, yeniden tak ve kısa bir program dene. Geçici bir sinyal hatası bu şekilde temizlenebilir.

Tambur rahat dönüyor ama hata devam ediyorsa

Bu durumda sorun büyük ihtimalle elektrikseldir. Birçok Bosch modelinde kullanılan fırçalı motorlarda motor kömürleri (karbon fırçalar) zamanla aşınır. Kömür kısalınca motor enerji alamaz ve dönemez. Yıllardır kullanılan bir makinede E21'in en olası nedeni budur. Kömür değişimi görece ekonomik bir onarımdır.

Daha yeni ve fırçasız (EcoSilence Drive gibi) motor kullanan modellerde kömür bulunmaz. Bu makinelerde E21 genellikle motor sürücü kartı, sensör veya kablo bağlantısı kaynaklıdır ve servis teşhisi gerektirir.

Rulmana dikkat

Tambur dönerken uçak kalkıyormuş gibi bir uğultu, özellikle sıkmada artan bir gürültü ve tambur elle oynatıldığında yukarı aşağı boşluk varsa rulmanlar bozulmuş olabilir. Bozuk rulman tamburun ağırlaşmasına ve motorun zorlanmasına yol açar. Rulman değişimi işçiliği yüksek bir onarımdır; makinenin yaşı ve genel durumu göz önüne alınarak karar verilmelidir.

Garanti ve servis

Makinen garantideyse motor, kart ve rulman arızaları normal kullanım koşullarında garanti kapsamındadır. Ancak tambura sıkışan yabancı cisimlerin yol açtığı hasarlar kullanım hatası sayılabilir. Servis sürecindeki hakların için garantide tamir süresi ve aynı arızanın tekrarlanması hâlinde değişim hakkı yazılarımıza göz atabilirsin.

E21'i önlemek için

• Cepleri yıkamadan önce mutlaka boşalt.
• Sütyenleri ve küçük parçaları file torbada yıka.
• Makinenin kapasitesini aşan yükler koyma.
• Yorgan gibi büyük parçalar için üreticinin önerdiği programları kullan.

Benzer Bosch kodları

Makine su almıyorsa E17, su boşaltmıyorsa E18 koduyla karşılaşırsın. Tambur dönüyor ama makine sıkma yapmıyorsa sorun büyük ihtimalle dengesiz yüktür.

Servise ne söylemelisin?

Servis kaydı açarken arızayı doğru tarif etmek, teknisyenin doğru parçayla gelmesini sağlar ve ikinci ziyaret ihtimalini azaltır. Hata kodunu (E21 veya F21), makinenin model numarasını (kapağın iç kenarındaki etikette yazar), makinenin yaşını ve şu soruların cevabını hazırla: Tambur elle rahat dönüyor mu? Motor çalışırken bir uğultu duyuluyor mu, yoksa hiç ses yok mu? Hata hangi programda ve yaklaşık hangi aşamada çıkıyor? Bu bilgiler motor kömürü, sensör veya kart arasında ön teşhis koymayı kolaylaştırır.

Onarım mı, yeni makine mi?

On yaşın üzerindeki bir makinede rulman veya motor arızası çıktığında onarım maliyeti yeni makine fiyatına yaklaşabilir. Karar verirken makinenin genel durumunu (kazan, amortisörler, kapak contası), enerji sınıfını ve yedek parça bulunabilirliğini göz önüne al. Kömür değişimi gibi küçük bir onarımla çözülebilecek bir arıza için ise makineyi değiştirmek çoğu zaman gereksizdir.

Kısaca

Bosch çamaşır makinesinde E21 veya F21, tamburun dönmediğini ya da motorun dönüş sinyali veremediğini gösterir. Suyu boşalt, yükü azalt ve tamburu elle çevirerek sıkışma olup olmadığını kontrol et. Tambur rahat dönüyor ama hata sürüyorsa motor kömürü, sensör veya kart arızası olasıdır ve yetkili servis incelemesi gerekir.